آرشیو پزشکی

          پی اچ پی نیوک
       مغز و اعصاب
       گوش و حلق
       مطلب آموزشی
       اورولوژی
       کودکان
       دیابت
       داخلی جراحی
       کتاب پزشکی
       بیماری و درمان
       هپاتیت
       قلب و عروق
       فوریتهای پزشکی
       تغذیه
       تیروئید
       ویدیوها
       اطلس رنگي
       ایدز
       اخبار پزشکی
       نسخه و دارو
       دهان و دندان
       دیکشنری
       زنان و زایمان
       پوست و مو
       اعصاب و روان
       بهداشت جامعه
       بهداشت
       ژنتیک
       جراحی پلاستیک
       آزمایشات
       طب سنتی
       اصطلاحات پزشکي
       اختلالات چشمی
       هومیوپاتی

زخم پپتیک یک شکستگی در مخاط به عمق ۳ میلیمتر یا بیشتر است که می تواند مخاط دوازدهه یا معده را درگیر کند.فاکتورهائی که در ایجاد آن دخیل هستند،عبارتند از:
▪ آلودگی به هلیکوباکترپیلوری
▪ داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی
▪ اسید و پپسین معده.
سایر فاکتورهائی که مهم هستند ،شامل
▪ سیگار
▪ الکل
▪ اسیدهای صفراوی
▪ آسپیرین
▪ داروهای استروئیدی
▪ استرس میباشند.
فاکتورهای دفاعی بدن در برابر ایجاد این زخم عبارتند از:
▪ وجود لایهُ موکوسی بر روی مخاط ها و بیکربنات
▪ جریان خون در زیرمخاط
▪ عوامل قلیایی
▪ پروستاگلندین
▪ بازسازی مخاطی.
هرگاه تعادل بین عوامل تهاجمی و تدافعی از بین برود،زخم ایجاد می شود. میزان مرگ و میر این بیماری،یک در ۱۰۰۰۰۰ نفر است که دراین چند دهه کاهش واضحی داشته است.میزان بستری در بیمارستان به علت این بیماری،۳۰ بیمار در ۱۰۰۰۰۰ مورد میباشد.این بیماری در مردان و در سنین جوانی بخصوص به صورت زخم دوازدهه شایعتر است.
● علائم:
۱) درد سردل که معمولا ۳-۱ ساعت پس از غذا به وجود می آید و با مصرف غذا یا آنتی اسیدبهبود پیدا میکند.این درد ممکن است در شب به وجود آید و به پشت هم انتشار پیدا کند.
۲) تهوع
۳) استفراغ
۴) سوءهاضمه
۵) سوزش سر دل
۶) ناراحتی در قفسۀ صدری
۷) بی اشتهایی و کاهش وزن
۸) استفراغ خونی یا مدفوع تیره رنگ
● علل ایجاد کنندهُ بیماری
۱) آلودگی به هلیکوباکترپیلوری که شایعترین علت است و بیشتر با زخمهای دوازدهه در ارتباط است.
۲) داروهای ضدالتهاب غیراستروییدی که دومین علت شایع هستند.
۳) استرس های شدید فیزیولوژیک مثل سوختگی،جراحی،تصادفات و بیماریهای شدید
۴) هر عاملی که باعث افزایش ترشح اسید معده شود.
سایر علل:
▪ سیروز کبد
▪ بیماریهای ریوی مزمن
▪ نارسایی کلیوی
▪ اشعه درمانی
▪ شیمی درمانی
● مواردی که باید آنها رااز بیماری تمیز داد(تشخیص افتراقی):
۱) دل درد های صفراوی
۲) التهاب کیسه صفرا(کوله سیستیت)
۳) التهاب معده(گاستریت)
۴) برگشت محتویات معده به مری
۵) التهاب لوزالمعده
● یافته های آزمایشگاهی:
۱) بررسیهای آزمایشگاهی در اکثر موارد کمک کننده نیستند و اثبات بیماری اغلب با یافته های رادیولوژیک و آندوسکوپی است.
۲) اگر تشخیص بیماری قطعی نبود،می توان از شمارش کامل سلولهای خون ،بررسی آنزیمهای کبدی،آمیلاز و لیپاز هم سود جست.
۳) آندوسکوپی دارای مزیت هایی است که می تواند زخمهای کوچک را تشخیص دهد و همچنین امکان تهیۀ نمونه جهت بررسی از نظر هلیکوباکترپیلوری و بدخیمی را دارا می باشد.
۴) بررسیهای رادیولوژیک
۵) بررسی آلودگی به هلیکوباکتر که از طریق کشت نمونه و بررسی تست اوره آز و همچنین تعیین پادتن های آن در خون میسر است.
۶) سایر تست های تشخیصی مثل بررسی گاسترین سرم برای بررسی علت افزایش ترشح اسید و بررسی آنتی ژن باکتری در مدفوع.
● درمان:
اکثر بیماران مبتلا از طریق درمان آلودگی به هلیکوباکترپیلوری یا قطع مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروییدی،بهبود پیدا میکنند. درمان بر اساس یافته های آزمایشگاهی و علایم متفاوت است.درمان جراحی خیلی نادر است و فقط در مواردی انجام می شود که زخم مقاوم به درمان یا عوارض بیماری وجود داشته باشد.
۱) آلودگی به باکتری را می توان با درمانهای سه دارویی یا چهار دارویی درمان کرد.
۲) در مواردی که بیماری به علت ضدالتهاب های غیر استروییدی باشد،باید تا حدامکان از مصرف آنها خودداری کرد و یا از مهارکننده های گیرنده های هیستامینی نوع ۲ یا مهارکننده های پمپ استفاده کرد.
● دسته های دارویی:
۱) درمان سه دارویی برای باکتری:این درمان به مدت ۱۴ روز برای ریشه کنی باکتری استفاده می شود.دو نوع از این درمان وجود دارد:
ـ مهارکننده های پمپ و آنتی بیوتیک
ـ بیسموت ساب سالیسیلات و آنتی بیوتیک.
۲) مهار کننده های پمپ:
ـ امپرازول
ـ لانزوپرازول
۳) محافظت کننده های سلولی و مخاطی:
ـ میزوپروستول(مقلد پروستاگلندین)
ـ بیسموت ساب سالیسیلات
ـ آنتی اسید
۴) مهارکننده های گیرنده های هیستامینی نوع ۲:
ـ سایمتیدین
ـ رانیتیدین
ـ فاموتیدین
ـ نیزاتیدین
۵) آنتی بیوتیک:
ـ آموکسی سیلین
ـ کلاریترومایسین
ـ مترونیدازول
ـ تتراسیکلین
● عوارض:
۱) سوراخ شدگی
۲) انسداد
۳) خونریزی
● بررسی و پیشگیری:
۱) آندوسکوپی،۸-۶ هفته پس از تشخیص و شروع درمان توصیه می شود.
۲) عدم مصرف بی مورد ضدالتهاب های غیر استروییدی یا جایگزینی آن با مهارکننده های اختصاصی
۳) قطع مصرف سیگار و الکل
۴) کاهش استرس و انجام ورزشهای هوازی

دبیر دومین کنگره بین‌المللی راینولوژی گفت: جراحی در سنین نوجوانی زمانی توصیه می‌شود که جنبه درمانی داشته و مشکلات تنفسی حاد یا گرفتگی‌های بینی و عوارض بعدی بیماری در فرد بروز می‌کند که این عمل باید حتی‌المقدور با کمترین دستکاری انجام شود به طوری که به مراکز رشد بینی آسیبی وارد نشود. 
    
   دبیر دومین کنگره بین‌المللی راینولوژی گفت: جراحی در سنین نوجوانی زمانی توصیه می‌شود که جنبه درمانی داشته و مشکلات تنفسی حاد یا گرفتگی‌های بینی و عوارض بعدی بیماری در فرد بروز می‌کند که این عمل باید حتی‌المقدور با کمترین دستکاری انجام شود به طوری که به مراکز رشد بینی آسیبی وارد نشود.

دکتر ابراهیم رزم‌پا، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با ایسنا تاکید کرد: عمل‌های زیبایی حتما باید بعد از سن بلوغ انجام شود چرا که پیش از آن مسائل رشدی و جسمی بینی در اولویت است، البته بعد از سن بلوغ و رشد کامل بینی نیز شرایط دیگری از جمله مسائل روحی و وضعیت روانی بیمار و آمادگی او برای جراحی مهم‌ترین مساله است.

وی گفت: شایع‌ترین عارضه جراحی‌های بینی در سنین ۱۶‌تا ۳۰ سال است که در برخی موارد این جراحی نیاز به جراحی مجدد برای بیمار دارد. این مورد نیز در اکثریت موارد با مراجعه به متخصص باتجربه و درک کامل بیمار از خواسته خود و موقعیت پزشک، همچنین درک پزشک از نیاز بیمار قابل‌پیشگیری است.

تعریف سوء هاضمه عملکردی با علت غیر ارگانیک هنوز مورد بحث می‌باشد ولی بیشترین تعریف مورد قبول در حال حاضر شامل درد یا ناراحتی تکراری و مزمن که در قسمت بالای شکم متمرکز می‌باشد و علت ارگانیک مثل زخم و غیره نداشته باشد لذا قبلا به نام non ulcer dyspepsia نیز نامیده می‌شد. پس این تعریف زمانی کامل است که یک اقدام تشخیصی در جهت رد علل ارگانیک انجام شده باشد.

کرایتریای تشخیصی Rome III نیز پیشنهاد شده که شامل یکی یا بیشتر از علائم: احساس پری بعد از غذا- سیری زودرس- درد اپی گاستر- سوزش اپی گاستر در غیاب علت ارگانیک که حداقل 3 ماه طول کشیده باشد و شروع علائم آن حداقل 6 ماه قبل از تشخیص باشد.

اپیدمیولوژی: بیشتر از 25 درصد مردم دنیا دچار سوء هاضمه هستند که 70-60 درصد آنها نهایتا طی بررسی از نوع سوء هاضمه عملکردی (FD) هستند از نظر شیوع تفاوتی بین زن و مرد وجود ندارد و هر دو به یک نسبت درگیر هستند. علائم گوارشی که به طور شایع با سوء هاضمه عملکردی overlap دارند شامل GERD و IBS می‌باشد.نهایتا مسئله ای که مهم است این است که FD بطور مشخص کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

تظاهرات بالینی: بیشترین علامت درد یا ناراحتی در شکم می‌باشد ولی مجموعه ای از علائم شامل احساس پری بعد از غذا خوردن، نفخ، سیری زودرس، تهوع، استفراغ یا آروغ زدن ممکن است وجود داشته باشد و ترکیب هر کدام از این علائم در زمانهای متفاوت ممکن است رخ بدهد. اگر علامت غالب، درد اپی گاستر باشد ulcer like dyspepsia گویند. اگر علامت غالب، پری و سیری زودرس و نفخ باشد Dysmotility like dyspepsia گویند.
اگر علامت غالب، ترش کردن باشد Reflax like dyspepsia گویند. و اگر مثل هیچکدام نباشد non specific like dyspepsia گویند.

مکانیسم های پاتوفیزیولوژیک:

مکانیسم های مختلفی توضیح داده شده است شامل:

1- تغییر در موتورورفلکس که بیشتر از همه مطالعه شده و از 40-30 درصد بیماران تاخیر تخلیه معده گزارش شده است. اختلال در تطابق قسمت پروگزیمال معده نسبت به غذا در 40 درصد دیده شده است.

2- رل عفونت با مکانیسم التهاب، تغییر در عملکرد مخاط، تغییر در سیستم عصبی معده و تغییر در درک ویسرال روده- مکانیسم مشابهی هم برای هلیکوباکترپیلوری گفته شده است.

3- تغییر در فعالیت واگ به عنوان رل اتیولوژیک برای اختلال اتونوم شناخته شده است.

4- فاکتورهای سایکولوژیک مثل استرس و اثرات آن روی CNS مکانیسم زمینه برای علائم FD شناخته شده است.

مرور کلی : آپاندیس یک ساختار لوله ای شکل و کوچک است که به قسمت ابتدائی روده بزرگ متصل می باشد و در قسمت راست پائین شکم قرار دارد. این عضو هیچ عملکرد شناخته شده ای ندارد و برداشتن آن طی عمل جراحی هیچ اختلالی در هضم غذا ایجاد نمی کند.

آپاندیسیت به معنی التهاب آپاندیس می باشد. این بیماری یک اورژانس جراحی است و هیچ درمان داروئی مؤثر ندارد و باید حتماً جراحی شود. در صورتیکه بیمار سریعاً جراحی شود، بیشتر بیماران سریعاً و بدون مشکل خاصی بهبود می یابند ولی در صورت تأخیر در درمان، آپاندیس پاره شده و باعث پخش شدن عفونت در محوطه شکم و حتی مرگ می شود. گرچه این بیماری در هر سنی ممکن است رخ دهد ولی شایعترین سنین بیماری بین 30-10 سال می باشد.

دلایل ایجاد بیماری : دلیل ابتلا به آپاندیسیت ، انسداد دهانه آپاندیس می باشد. این انسداد به هر علتی که ایجاد شود، باعث بالا رفتن فشار داخل آپاندیس شده و همچنین باعث ایجاد التهاب و اختلال در جریان خون آن می شود. در صورت عدم درمان ، انسداد باعث سیاه شدن عضو و پاره شدن آن می شود.

شایعترین دلیل انسداد آپاندیس، گیر کردن گلوله سفتی از مدفوع در دهانه آپاندیس می باشد، گرچه گاهی در اثر عفونتهای ميکروبی یا ویروسی لوله گوراشی هم، غدد لنفاوی متورم شده و می توانند روی آپاندیس فشار وارد کنند و باعث انسداد شوند.
در موارد نادری نیز، آسیب و ضربه های وارده به شکم نیز می تواند منجر به آپاندیسیت شود.

علائم و نشانه ها
مهمترین علائم بیماری عبارتند از :
- درد شکم : ابتدا در اطراف ناف بوده و پس از مدتی به ناحیه راست پائین شکم جابجا می شود.
- کاهش اشتها، تهوع ، استفراغ، اسهال یا یبوست، تب خفیف که پس از سایر علائم ایجاد می شود، عدم توانائی دفع گاز تورم شکم از سایر علائم همراه می توانند باشند .

توجه داشته باشید که فرد مبتلا به آپاندیسیت تمام علائم فوق را ممکن است نداشته باشد. درد شکم با حرکت ، تنفس عمیق ، سرفه و یا عطسه تشدید می شود. علاوه بر دردی که بیمار حس می کند، فشار دادن ناحیه درگیر شکم (اغلب طرف راست و پائین)باعث ایجاد درد می شود.

افراد بیمار با علائم غیر معمول : بعضی افراد نیاز به توجه ویژه برای تشخیص آپاندیست دارند. این افراد دارای شرایط خاص هستند که ممکن است علائم کلاسیک بیماری را که در بالا گفته شد نداشته باشند و گاهی تنها علامت آنها یک احساس ناخوشی می باشد. این افراد شامل:
- افرادی که داروهای سرکوب کننده سیستم مثل استروئیدها را دریافت می کنند.
- افرادی که عضو پیوندی دریافت کرده اند.
- افراد مبتلا به عفونت HIV.
- افراد مبتلا به دیابت.
- افراد مبتلا به سرطان و یا کسانیکه شیمی درمانی دریافت می کنند.
- افراد بسیار چاق.
- همچنین زنان حامله، شیرخواران ، کودکان و افراد سالمند نیز بعلت تشابه علائم بیماری با شرایط خاص آنها، نیازمند توجه ویژه می باشند.