|
خلاصه يکي از بزرگترين معضلات تهديد کننده سلامتي انسانها آلودگي هوا ميباشد.از آنجائيکه تکامل ريه پس از بدنيا آمدن نوزاد و در دوران اوليه کودکي ميباشد, کودکان نسبت به بزرگسالان از آلاينده ها بيشتر متاثر ميگردند.بيشتر ساعات زندگي کودکان در محيط بسته مدرسه و خانه سپري ميگردد که اين مساله نيز خود همانند هواي آلوده خارج از محيط سر بسته حائز اهميت ميباشد. آلودگي هوا در کودکان باعث ببيماري هاي چون حملات اسم, زايمانهاي زودرس, سقط جنين, عدم تکامل ريه, مرگ و مير کودکان, سرطان و بيماري هاي عفوني, حملات عصبي و بيماريهاي تنفسي ميگردد.
مقدمه
يکي از معضلات صده اخير آلودگي هوا و افزايش ميزان نرخ آلاينده هاي هوا ميباشد. اثرات آلودگي هوا بر کودکان نسبت به بزرگسالان بر همگان آشکار ميباشد و علت آن اين است که 80% کيسه هاي هوايي کودکان که بصورت (POSTNATAL) ميباشد در سن 6-8 سالگي به تکامل ميرسد[1,2].کودکان بعلت فعاليت بدني بيش از بزرگسالان و بالا بودن ميزان سرعت دم و باز دم در دقيقه نسبت به بزرگسالان مواد سمي (TOXIC) بيشتري وارد بدنشان ميگردد[3]. در سال 1971 شش ماده اي اصلي آلوده کننده هوا به ترتيب ازن, مواد معلق, دي اکسيد سولفور, دي اکسيد اذت, مونو اکسيد کربن, سرب و 189 آلاينده سمي و خطرناک (HAZARDOUS AIR POLLUTANTS) بثبت رسيده است [4]. اين موا آلاينده موجب بيماريهاي چون استفراغ مزمن, سرطان, بيمايهاي عفوني, بيماريهاي عصبي و بيماريهاي تنفسي ميگردند. از آنجائيکه کودکان در محيطهاي سر بسته اي چون خانه و مدرسه زندگي ميکنند, آلودگي داخل محيط بسيار مهم ميباشد. در کشورهاي سردسير سيستمهاي گرمادهي و در کشورهاي گرمسير سيستمهاي خنک کننده يکي از بزرگترين آلاينده هاي هواي داخل محيط سر بسته ميباشند. بهمين دليل آلاينده هاي که در مکانهاي سر بسته يافت ميشود در محيطهاي باز وجود ندارند. از ديگر آلاينده ها ميتوان دودهاي توليد شده در حين پخت و پز غذا, مصالح ساختماني بکار رفته در ساختمانهاي مدرن, مواد عايق, ايزولاسيونها, رنگهاي بر روي مبلمان, مواد شوينده, محصولات آرايشي, حشره کشها, حيوانات خانگي و دستگاههاي تهويه هوا را ميتوان نام برد. دستگاههاي تهويه هوا محصولات بيولوژيکي چون قارچها, باکتريها و کپکها را در خود جاي داده همچنين گرد و غبار اليف معدني را در محيط سر بسته پخش ميکند. علاوه بر آن يکي ديگر از بزرگترين معضلات و تهديد کننده- هاي سلامتي مصرف دخانيات در محيطهاي سر بسته ميباشد[5.6]. هواي با کيفيت بالا در يک محيط سربسته داراي دمايي برابر با 19 23 درجه سانتيگراد, 40 60% نم و سرعت حرکت هوا برابر با 0.1 متر در ثانيه ميباشد. نم بيش از 70% در محيطهاي سر بسته موجب افزايش ريسک در توليد قارچهاي کپکي ميباشد. سرعت حرکت .03 متر در ثانيه هوا موجب کاهش 1 درجه سانتيگراد دم ميباشد [7.8]. از مهمترين آلاينده هاي محيطهاي سر پوشيده قارچها, باکتريها, ميکروارگانيزمها, اکسيدهاي نيتروژن, الياف معدني, رادون 99, حلالهاي فرم آلدئيد, حشره کش ها, حيوانات اهلي و دود سيگار ميباشد.
باکتريها, قارچها و ميکروارگانيزمها
معروفترين آنها لگيونلا ميباشد. اولين بار در سال 1976 تعداد 182 سرباز آمريکايي در هتلي در شهر فيلادلفيا دچار بيماري ذات الريه شدند که منجر بمرگ 29 نفر از آنها ميگردد. اين ميکروارگانيزمها بنام لگيونلا نموفيلا معروف گشت. شيوع اين بيماري در جاهاي مرطوب همچون حمام و جاهايکه آب فروان وجود دارد بيشتر مشاهده گرديده است [9]. ابتلاي بيماري نيز از طريق دستگاههاي مرطوب کننده, خنک کننده و جاهايکه نشت آب وجود دارد مشاهده گرديده است [10].
آلرژي کيسه هاي هواي
اين بيماري بصورت مزمن و غير مزمن مشاهده ميگردد. اگر بصورت غير مزمن ظاهر گردد همانند بيماري گريپ علائمي چون تب, لرز, تنگي نفس, سرفه و درد بدن در اينگونه بيماران مشاهده ميگردد و معمولأ بين 6-8 ساعت پس از ابتلاي به اين بيماري علائم ذکر شده مشاهده ميگردد. شکل مزمن اين بيماري با کاهش وزن و تنگي نفس همراه ميباشد [11].
تب رطوبت
علائم اين بيماري پس از 6-8ساعت ظاهر گشته که تب, لرز, سرفه, تنگي نفس را با خود به همراه ميآورد [12]. طول درمان اين بيماري کوتاه ميباشد.
سندرم بيماري ساختمان
در اين نوع بماري افرادي که در ساختمان محل زندگي خود بيمار ميباشند با تغيير مکان حالات آنها رو به بهبودي ميرود.علائم اين بيماري سوزش و آبريزش چشم, گرفتگي بيني, عطسه هاي متداوم, خشکي گلو, سر درد و در بعضي مواقع آسم نمايان ميشود.در اين گونه سردردها دو طرف پيشاني دچار درد ميگردد.درتحقيقاتي که در سالهاي اخير به عمل آمده علل سندرم بيماري ساختمان و بعضي از انواع قارچها با يکديگر مرتبط بوده است[ 13].قارچهاي کپکي يکي از مهمترين آلرژنها م باشند. ولي بعضي از قارچها معضلات بسيارجدي تري را در سلامتي موجب مگردند که از مهمترين آنها stachybotrys مي باشد که براي توليد و تکثير خود نياز مبرم به رطوبت و مواد سلولزي دارد. اين قارچ باعث ايجاد علائمي چون مشکلات تنفسي, سردرد, سر گيجه, از دست دادن حافظه, خستگي بدن و تحريکات شديد پوستي ميگردد.
اکسيدهاي نيتروزن
افرادي که در محيطهاي صنتعي مشغول به کار مي باشند, در معرض آلودگي آلاينده هايي چون: اکسيد نيريک, دي اکسيد ازت, اسيد نيتروز و اسيد نيتريک قرار دارند. در محيط خانه نيز بيشتر NO2 و NO مشاهده مي گردد. بيشترين منشا NO2 اجاق گازهايي است که به جهت پخت و پز از سوختهايي چون نفت بنزين استفاده ميکنند. در فصل زمستان ميزان NO2 در داخل منزل 2-3 مرتبه بيش از محيط خارج از منزل مي باشد. در صورتيکه در تابستان اين مقدار مساوي مي باشد.NO2 گازي است که در آب حل نميشود و در محيطهايي که بيش از حد مجاز اين گاز وجود داشته باشد علائمي چون سرفه, بلغم خوني, تهوع و استفراق و بي حالي مشاهده ميگردد[17].
اليافهاي معدني
از خطرناکترين اليافهاي معدني ميتوان از آزبست نام برد. آزبست اليافي است که در فشار و حرارت بسيار بالا داراي مقاومت زياد الکتريکي بوده و بلحاظ شيميايي تيز خنثي ميباشد. آزبست مولد سرطان ريه و ايجاد تومور در پريتون ريه مينمايد.
فرم آلدئيد
منشاء اصلي فرم آلدئيد از مکانهاي سرپوشيده سرچشمه ميگيرد, از ديگر عوامل تشديد اين ماده مضر ميتوان از چوب, پارکت, مبلمان, سيگار, لوازم آرايشي و بهداشتي, ضد عفوني کنندهه, مواد شيميايي مورد استفاده در ظهور عکس و موادهاي نظير محفظ چوب و تخته از حملات موريانه نام برد[22]. از عوارضي که فرم آلدئيد در انسان بخصوص در کودکان ايجاد ميکند ميتوان به سوزش بيني و گلو همراه با آبريزش, سرفه هاي مزمن درد سينه و در موارد خاص به سرطان ريه نيز منتحي ميگردد اشاره نمود.
ترکيبات آلي فرّار و حشره کشها
از مهمترين عوامل تجمع اينگونه مواد که در محيطهاي سر بسته بيش از 2 برابر محيطهاي سر باز يافت ميگردد ميتوان به Tetrachlorethylen که در ساختار شيميايي تميز کنندههاي موجود در خشکشوئي ها يافت ميگردد, 1,1,1-Thrichloroethylen که بقدار زياد در چسبها و لاکهاي غلط گير تحريري يافت ميشود و براق کنندها ي چوب و تخته اشاره نمود.با تماس زياد با اينگونه مواد ميتوان به عوارضي چون افسردگي, سردرد, خستگي مزمن, سوزش چشم بني و گلو و عوارض عصبي اشاره کرد. در همين راستا اگر با مواد بنزني بيش از حد مجاز در تماس قرار گرفته شود تخريب مغز استخوان و در نهايت به سرطان خون منجر ميگردد[6]. حشره کشها از 4 گروه ارگانوفسفاتها, کارباماتها, پير تروئيدها و ارگانو کلرينها تشکيل شده اند. حشره کشها موجب سر درد, حالت تهوع و استفراق, از دست دادن حافظه, تنگي نفس, آب مرواريد چشم, تخريب کبد ودر نهايت مرگ ميگردد[24].
حيوانات اهلي
يکي از مهمترين آلرژنهاي که کودکان را در معرض خطر قرار ميدهد وجود و همزيستي با حيواناتي همچون سگ, گربه و پرندگان ميباشد. پر, مو و پشم حيوانات خود بصورت مستقيم آلرژن ميباشد و پوستهاي شاخي شده و مرده اين حيوانات که در مابين پشم و پر اين جانداران مشاهده ميگردد بصورت غير مستقيم آلرژي زا ميباشد. در اينگونه موارد ذکام کاذب و آسم مشاهده ميگردد. بيشترين حالتهاي آلرژي را موش با 56.5% و خرگوش با 37% و گربه با 12.9% و سگ با 9.6% ايجاد ميکنند. پرندگان نيز بسيار خطرناک بوده و در منازلي که پرندگان در ان يافت ميگردد ميزان ابتلا به سرطان ريه 6.9% بيش از منازل فاقد پرنده ميباشد.
دود سيگار
دود سيگار يکي از خطرناکترين آلاينده هاي ميباشد که مصرف کننده را به شکل فعال ( Smoker Active)و غير مصرف کننده را بصورت غير فعال(Passive Smoker) مسموم مينمايد. دود سيگار با بيش از 3800 ماده شيميايي, ترکيباتي چون قطران, نيکوتين, منواکسيد کربن, دي اکسسيد کربن, آمونياک, اکسيدهاي نيتروژن و بنزوپيرن را که تمامي اين مواد از نوع سموم ميباشند را در خود جاي ميدهد. از عوارض مهمي که سيگار و دود سيگار ايجاد ميکند ميتوان به سرطانهاي لب , دهان, لثه, زبان, ناي, مري و در نهايت سرطان ريه اشاره نمود[28.29].
خوانندگان محترم مقاله ميبايست توجه داشته باشند که ميزان و مدت زمان تماس با اين آلايندهها بسيار حائز اهميت ميباشد و حدالمقدور کودکان خود را از اينگونه آلايندها علل الخصوص از "دود سيگار" بدور نگه داريم.
|
|
وضعيت آنلاين ها :
اعضاي آنلاين:
