آرشیو پزشکی

          پی اچ پی نیوک
       مغز و اعصاب
       گوش و حلق
       مطلب آموزشی
       اورولوژی
       کودکان
       دیابت
       داخلی جراحی
       کتاب پزشکی
       بیماری و درمان
       هپاتیت
       قلب و عروق
       فوریتهای پزشکی
       تغذیه
       تیروئید
       ویدیوها
       اطلس رنگي
       ایدز
       اخبار پزشکی
       نسخه و دارو
       دهان و دندان
       دیکشنری
       زنان و زایمان
       پوست و مو
       اعصاب و روان
       بهداشت جامعه
       بهداشت
       ژنتیک
       جراحی پلاستیک
       آزمایشات
       طب سنتی
       اصطلاحات پزشکي
       اختلالات چشمی
       هومیوپاتی

پوکي استخوان ، بيماري بسيار شايعي است که بيشتر در دهه هاي ششم و هفتم زندگي ظاهر ميشود .اين بيماري پيشرونده و بدون علامت است و بعلت کاهش چگالي استخوانها ، فرد در معرض خطر شکستگي استخوان قرار ميگيرد . تغذيه در جلوگيري از بيماري پوکي استخوان نقش اول را ايفا ميکند .اگر مصرف کلسيم و ويتامين D در رژيم غذايي در طي دوران بلوغ و بزرگسالي کافي باشد ، پوکي استخوان تا حد زيادي قابل پيشگيري است .
حدود سن 35 سالگي زماني است که حجم توده استخواني فرد در بالاترين ميزان خود قرار دارد و تا رسيدن به اين سن ميزان مصرف کلسيم و ويتامين D بايد در حد کافي باشد .

بعد از اين سن احتمالا کلسيم و ويتامين D نقش کمتري در سلامت استخوانها دارند اما با اين وجود هنوز مصرف آنها به منظور استخوانها ضروري وحياتي است .

به منظور جلوگيري از خطرات پوکي استخوان تدابير زير بايد مد نظر قرارگيرند :

- افزايش ميزان کليسم مصرفي به ميزان تقريبا 1200-1000 ميلي گرم در روز.

- افزايش مصرف ويتامين D در رژيم غذايي ، توصيه ميشود فرد روزانه 30- 10دقيقه در معرض مستقيم اشعه آفتاب قرار گيرد تا ويتامين D کافي جذب کند..

- اگر تامين مواد مورد نياز از طريق رژيم غذايي غير ممکن باشد با مشورت متخصص تغذيه ، بايد از مکمل کلسيم و ويتامين D استفاده شود.

- ورزش در پيشگيري پوکي استخوان بسيار موثر است . روزانه 30 دقيقه فعاليت ورزشي همچنين پياده روي توصيه ميشود .

- از مصرف کافئين زياد(بيشتر ازmg 300 در روز) بايد پرهيز کرد

- از مصرف پروتئين حيواني زياد نيز بايد پرهيز کرد چرا که باعث افزايش دفع ادراري کلسيم ميشود .

- کاهش دريافت سديم زياد و افزايش مصرف پتاسيم و منيزيم و منگنز توصيه ميشود .

به منظور افزايش دريافت کلسيم ، موارد زير توصيه ميشود:

روزانه 3-2 واحد شير ولبنيات مصرف کنيد ، هر واحد شير و لبنيات معادل 1 ليوان شير يا 4/3 ليوان ماست يا 2 ليوان دوغ است .

براي کساني که عدم تحمل به شير دارند توصيه ميشود :

- استفاده ازمقادير کم شير را شروع کنند و تدريجا آن را افزايش دهند .

- از مصرف شير به هنگام ناشتا بودن پرهيز کنند ،

- حتي الامکان شير را بصورت سرد مصرف کنند

- از فرآورده هاي شيري استفاده کنند که ميزان لاکتوز کم دارند

- بهترين جايگزين شير در افرادي که شير را تحمل نميکنند ، ماست ميباشد.

پنير هم منبع خوب کلسيم است .از منابع ديگر کلسيم سبزيجات برگ سبز ، کلم و سويا هستند

نسبت کلسيم به فسفر رژيم بايد در حد 1 حفظ شود .فسفر دفع اداري کلسيم را کاهش ميدهد اما مقادير زياد آن هم باعث افزايش هورمون پاراتيروئيد و کاهش کلسيم خون ميگردد .

مصرف زياد نوشابه هاي گازدار سياه به علت داشتن اسيد فسفريک زياد منجر به پوکي استخوان ميشود.

۱-    میوه و سیزیجات بخورید:

باید بدانید که میوه و سبزیجات در صف اول موادی قرار دارد که می تواند پیری را به تعویق درآورد. زیرا همانطور که در مباحث گذشته به کرات گفته شد با خوردن آنها می توان بیشترین مقادیر آنتی اکسیدانتها را جذب  بدن نمود. سعی کنید از همه نوع میوه و سبزی ۵ وعده در روز مصرف نمایید. این مواد خون را از آنتی اکسیدانتهای قوی که با رادیکالهای آزاد مقابله می نمایند ، اشباع می سازد. با مصرف میوه و سبزی در مرحله جوانی از بسیاری از آسیبها از جمله انسداد شریانها ، و تخریب سلولی می توان جلوگیری نمود. حتی در پیری نیز با مصرف این مواد به سلولهای بدن در مقابله با پیشرفت بیماری ها می توان یاری رساند.

۲- ماهی بخورید: 

حداقل دو یا سه وعده در هفته ماهی بخورید. همه انواع ماهی ها مفیدند اما ماهی های پرچربی مانند ماهی آزاد ، خال مخالی ، ساردین، شاه ماهی و تن  حداکثر مقدار اسیدهای چرب امگا-۳ را دارا می باشند.

۳- چای بنوشید:

از میان انواع نوشیدنی ها ، چای  بخصوص نوع سبز آن بعلت داشتن مقادیر فراوانی از آنتی اکسیدانتهای ضد پیری توصیه می شود.

۴- غذاهای محتوی سویا بخورید:

در صورتیکه خوردن غذاهای محتوی سویا برای یکبار در روز برایتان مقدور نیست، ۲ یا ۳ بار در هفته از آنها استفاده کنید. این ماده غذایی مفید که قبلا” درموردش صحبت شد دارای آنتی اکسیدانتهای بسیاری است که که گمان می رود مانع ابتلا به برخی سرطانها میگردد.

۵-از مصرف غذاهای پرکالری بکاهید:

تا اندازه ای کالری مصرف کنید که برای رشد و تغذیه مطلوب مناسب باشد. اگر پس از دوران بلوغ از مصرف کالریها بکاهید و وزنی کمتر از حد عادی داشته باشید در این صورت به حفظ جوانی و طولانی نمودن عمر خود کمک زیادی نموده اید.

توجه نمایید که کودکان رو به رشد یا افراد پیر و یا بیمار به میزان کالری بیشتری نیاز دارند.

۶-از مصرف چربیهای مضر خود داری کنید:

از مصرف چربیهای تخریب کننده سلولها مانند چربی گوشت قرمز و محصولات لبنی به ویژه چربیهای اشباع چند زنجیره ای وچربیهای هیدروژنه موجود در مارگارین ، روغن های گیاهی و چربی غذاهای آماده پرهیز کنید. و منحصرا” از روغن زیتون ، روغن کانولا، وسایر روغن های غیر اشباع تک زنجیره ای مانند ماکادامیا و روغن میوه های مغز دار مثل فندق و گردو استفاده کنید.

۷-از مصرف گوشت بکاهید:

 از مصرف گوشت اجتناب کرده یا از میزان مصرف آن بکاهید و یا آنرا به طریقی بپزید که حتی الامکان از تولید رادیکالهای آزاد جلوگیری نمایید (قبلا” در مورد طرز پخت گوشت جهت کاهش مضرات آن صخبت شده است).

۸-مضرات الکل را در نظر داشته باشید:

از مصرف الکل که خود عامل تولید کننده رادیکالهای آزاد است اکیدا” بپرهیزید.

۹-از مصرف شیرینی فراوان بکاهید:

از مصرف بی رویه شکر یا دیگر هیدراتهای کربن نظیر فروکتوز بکاهید . زیرا سبب افزایش میزان انسولین خون شده و به شریانها آسیب می رساند

۱۰-سیر بخورید:

همانطور که در مباحث گذشته گفته شد سیر حاوی آنتی اکسیدانتهای گوناگونی است که بر اساس تحقیقات انجام شده می تواند از سرطان، اختلالات مغزی ناشی از پیری و انسداد شریانها جلوگیری نماید.مصرف یک حبه سیر در روز بصورت خام یا پخته مقدار مورد نیاز این آنتی اکسیدانتها را به بدن می رساند.

شاید این سؤال برای شما مطرح گردد که از چه زمانی باید شروع به مصرف مکمل های ضد پیری نمود؟

محققین معتقدند از هنگام لقاح پیری آغاز می گردد لذا این که شما ۱۸ ساله باشید یا پیر تر مهم نیست بهر حال شما حداقل ۷و۸ یا حتی ۹ دهه فرصت دارید تا از تخریب سلولها که منجر به پیری زودرس میگردد جلوگیری و پیشگیری نمایید قطعا” بهتر است از سنین پایین تر شروع به مصرف مکمل های ضد پیری نمایید. پژوهش ها نشان داده است خوردن مکملها طی مدت ۱۵ سال ، تاثیر بیشتری از مصرف یکساله آن دارد. حتی مصرف گاه به گاه آن بهتر از هرگز مصرف نکردن آن است.

ویتامین ها و مواد معدنی موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می شود و روند پیری را کند می نمایدو از بسیاری از شکستگیهای استخوانها و ناتوانیهای غیرقابل درمان حتی در افراد بالای ۸۰ سال جلوگیری می نمایند. لذا عاقلانه است که پیش از پیر شدن توجه خاصی به رژیم غذایی خود داشته باشیم و برمصرف مواد مغذی بیافزاییم.

توصیه متخصصان به کودکان:  

برخی از متخصصان معتقدند خوراندن آنتی اکسیدانتها اعم از ویتامین یا مواد معدنی به کودکان بصورت قرص یا شربت از همان دوران طفولیت ممکن است آنها را از پیری زودرس و بیماری های مربوط به آن برحذر دارد. طبق تحقیقات انجام شده بسیاری از کودکان دجار کمبود ویتامینهای عمومی هستند که این مسئله موجب مستعد بودن آنها در ابتلا به عفونتها و بیماریهای دیگر می شود لذا مصرف روزانه یک قرص مولتی ویتامین که حاوی ۱۰۰% مقدار مجاز توصیه شده باشد می تواند از بروز چنین اختلالاتی جلوگیری نماید. توصیه می شود در هر حال جهت تشخیص نیاز کودکان خود به مکمل ها حتما” با متخصص کودکان مشورت نمایید.

دختران جوان توجه نمایند:

تحقیقات نشان داده است زمان مناسب برای جلوگیری از پیر شدن استخوانها و تضمین قدرت آنها ، دقیقا” قبل یا هنگام بلوغ است. از اینرو مکملهای کلسیم برای دختران جوان ، خصوصا” از تضعیف و تجزیه استخوانها در پیری جلوگیری می نماید.

همچنین نکته شگفت آور اینکه از سنین ۱۴ تا ۲۵ سال ، زمینه بروز سرطان پستان در خانمها فراهم می شود. بنا بر یافته های علمی ، یک برنامه غذایی ضدسرطان شامل مقادیر زیاد میوه و سبزی و آنتی اکسیدانتها در اواخر بلوغ و اوایل جوانی می توانددر جلوگیری از ابتلا به سرطان پستان قویا” مؤثر باشد.

 توصیه به زنان باردار:

قطعا” خوردن ویتامین ها بخصوص اسیدفولیک در روزهای اول بارداری و حتی پیش از آنکه فرد متوجه بارداری خود شود ، قادر به جلوگیری از بیماری هایی نظیر اسپینا بیفیدا می باشد. این بیماری در اثر اتصال ناکامل مغز و طناب نخاعی ایجاد می گردد از اینرو همه زنان بار دار باید در دوران بارداری حداقل از یک قرص مولتی ویتامین حاوی مواد معدنی که محتوی ۴۰۰ میکروگرم اسیدفولیک می باشد مصرف کنند. نوع مکمل مصرفی در دوران بارداری باید توسط متخصص زنان و زایمان تجویز گردد. برخی از متخصصان مصرف مکمل مولتی ویتامین حاوی مواد معدنی را در طول بارداری توصیه می کنند ولی باید توجه نمود مقادیر زیاد ویتامین A از نوع رتینول ( نه بتاکاروتن) در دوران بارداری مضر بوده و از مصرف آن باید خودداری نمود. نظریه های گوناگون نشان می دهد تماس آنتی اکسیدانتها با جنین در رحم مفیداست. با این وجود از آنجاکه اطلاعات دقیقی در مورد تاثیر آنتی اکسیدانتها بر روی جنین انسان در دست نیست ، به درستی مشخص نمی باشد که چه مقادیری از آنتی اکسیدانتها و دیگر مکملها مفید یا مضر می باشد لذا متخصصین توصیه می نمایند زنان باردار از میوه ها و سبزیجات سرشار از آنتی اکسیدانتها استفاده نمایند و جهت مصرف مکملها وویتامین های گوناگون جز با توصیه پزشک متخصص اقدام به مصرف ننمایند. بخصوص درصورتیکه زنان بار دار دارو مصرف می نمایند باید به این نکته توجه داشته باشند که ممکن است  مکملها وداروهای مصرفی بریکدیگر اثر متقابل داشته باشند لذا مشورت با پزشک قبل از اقدام به مصرف مکملها توصیه می شود. 

 توصیه آخر

درصورتیکه از مکمل ها استفاده می نمایید به تاریخ انقضاء آنها توجه نمایید و پس ازپا یان تاریخ از آنها استفاده ننمایید. به منظور آنکه مکملها به نحو مؤثری جذب بدن شوند ، همراه با غذا آنها را بخورید و هرگز با معده خالی از آنها استفاده نکنید. برای جذب بهتر بتاکاروتن محلول در چربی، ویتامین A، E، D کمی چربی بخورید.

رژیم غذایی یک ورزشکار باید در یک مطلب اساسی با رژیم غذایی فرد عادی تفاوت داشته باشد . ورزشکاران علاوه بر احتیاجات زندگی روزمره ، نیاز به سوخت برای تمرین و مسابقه دارند غذا سوخت لازم برای ورزشکاران را تأمین می کند ولی اغلب ورزشکاران از سوختی که در مخازن خود میریزند غافلند . پروتئین ، چربی و کربو هیدراتها سوخت بدن ( انرژی ) شما هستند . همه غذا ها ترکیب یکسانی از نظر محتوا ندارند . همانگونه که ماشینهای مسابقه نیاز به بنزین با درجه اکتان بالا دارند. ورزشکاران نیز نیاز به مواد غذایی دارای درجه کربوهیدرات بالا دارند .

کالری

یک ورزشکار نوجوان ( به خصوص فردی که در حال رشد است ) نسبت به هر زمان دیگری از زندگی نیاز بیشتری به کالری دارد . انرژی مورد نیاز همچنین به نوع ورزش تخصصی و برنامه تمرین شما بستگی دارد . یک دختر نوجوان با جثه متوسط که دارای فعالیت متوسط و هنوز در حال رشد است به حدود 2200 کالری در روز نیاز دارد ، حال آنکه یک دختر 15 ساله با جثه کوچک که رشدش کامل شده به حدود 1800 کالری یا کمتر نیاز دارد . پسران نوجوان بالاخص نیاز بسیاری به کالری دارند . یک پسر نوجوان در حداکثر رشد ممکن است به 4000 کالری در روز احتیاج داشته باشد . میزان کالری که در ورزش نیز می سوزد متفاوت است تمرین پیش از یک فصل در یک تیم فوتبال ممکن است در روز 500 کالری یا بیشتر بسوزاند.

کربوهیدراتها

کربوهیدراتها بهترین سوخت برای ورزشکاران هستند.چرا که در مقایسه با چربی و پروتئین برای سوختن نیاز به اکسیژن کمتری دارند.در صورتی که به اندازه کافی از کربوهیدراتها استفاده کنید قادر خواهد بود شدیدتر ورزش کنید.(چه در هنگام ورزش و چه در مسابقه)

یک رژیم پر کربوهیدرات به شما اجازه میدهد که به خاطر بازسازی ذخایر کربوهیدراتی و کاهش زمان بازگشت به حالت اولیه سخت تر تمرین نمایید.رژیم غذایی در زمان تمرین به ویژه حائز اهمیت است.چرا که اگر شما قادر به تمرین شدیدتر باشید،در طی مسابقه نیز به سطوح بالاتری از کارایی می رسید.هر بادی60-50 در صد کالری مصرفی خود را از کربوهیدراتها تأمین کند.به عنوان یک ورزشکار شما حتی به مقادیر بیشتری در حد 70-60 در صد کالری مصرفی 10-6 گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن نیاز خواهد داشت.در صورتی که یک ورزشکار استقامتی هستید،نیاز شما به کربوهیدرات میتواند تا 90-70 در صداز کالری مورد نیاز روزانه شما افزایش یابد.

غذاهای کم محتوا ذخایر کربوهیدرات بدن شما را کاهش خواهد داد و انرژی شما را تحلیل خواهند برد.به نحو مشابه،در صورتی که به جای کربوهیدراتها از غذاهای پرچرب و پر پروتئین استفاده کنید،نخواهید توانست انرژی مناسب برای تمرین و مسابقه مطلوب را تأمین نماید.

پروتئین

زمانیکه به عنوان منبعmaintenance انرژي بكار رود پروتئین در رشد،نگه داری و ترمیم بافتهای بدن دخالت دارد.بر خلاف کربوهیدراتها یک سوخت گرانبها و کم بازده به شمار می آید.از آن جهت گرانبها محسوب می شود که به خاطر مصرف شدن به عنوان سوخت، پروتئین نخست باید به کربوهیدرات یا چربی تبدیل شود که مستلزم صرف انرژی و تولید سموم است.شما برای دفع سموم آب را از دست می دهید که میتواند به کم آبی(دهیدراسیون) منجر شود که خطری برای ورزشکاران است.از آن جهت کم بازده است که استفاده از پروتئین به منظور تأمین انرژی با نقش اولیه پروتئین یعنی رشد،نگهداری و ترمیم بدن سازگار نیست.

از آنجا که بدن ورزشکاران کمی بیشتر در معرض آسیب و جراحت می باشد،نیاز ورزشکار به پروتئین کمی بیشتر از یک فرد غیر ورزشکار است.در صورتی که ورزشکار به برنامه های پرورش اندام و افزایش حجم عضله می پردازد،نیاز به پروتئین بیشتری دارد.برای ورزشکاران استقامتی پروتئین نقش یک باک سوختی ذخیره و به عنوان پشتیبانی کربوهیدراتها سوخت اصلی را ایفا می کند.در کتب،توصیه میشود که یک ورزشکار در حال رشد حدود5/1 گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن مصرف کند.استفاده از یک رژیم متعادل نیاز پروتئینی ورزشکار را تأمین میکند و نیازی به مکمل های پروتئینی وجود ندارد.مصرف زیاد پروتئین میتواند با افزایش ازت،اوره و آمونیوم موجب ضعف شدید گردد.در ورزشکارانی که فراورده های گوشتی و لبنی را مصرف نمی کنند یا رژیم های خاص گیاهخواری دارند ممکن است نیاز به پروتئین تأمین نشود.

به هر حال همیشه باید این 8 نکته را مد نظر قرار داد که رشد عضلانی با خوردن غذاهای پر پروتئین افزایش نمی یابد بلکه ورزش است که باعث بزرگی عضلات میگردد.

چربی

با وجود آنکه اغلب ورزشکاران تلقی نامناسبی از چربی دارند،شما باید بدانید که چربی یک ماده مغذی ضروری است و نقشهای حیاتی زیادی را ایفا می کند.

چربی پوست و بدن را تشکیل می دهد.

از طریق ساخت هورمونها بدنتان را تنظیم میکند.

به حالت عایق و محافظ برای احشای داخلی عمل میکند.

به ترمیم بافتهای آسیب دیده و جنگ با عفونت ها کمک میکند.

منبعی برای انرژی است.

چربیها راهی برای ذخیره انرژی در بدن هستند.چربیها را به عنوان یک باک ذخبره در نظر بگیرید.شما دوست دارید که سوخت ذخیره کافی داشته باشید ولی یک باک سنگین به قیمت از دست رفتن سرعت و قدرت شما تمام می شود.

ورزشکارای تقریبأ به همان اندازه افراد غیر ورزشکار به چربی نیاز دارند.ولی از آنجا که ورزشکاران به کالریهای بیشتری نیازمندند و باید نیاز مضاعف خود به کالری را از کربوهیدرتها تأمین کنند،درصد توصیه شده کالری از چربی کمتر است(25-20 درصد برای ورزشکارران در مقابل 30-20درصد برای غیرورزشکار)

به عنوان مثال یک غیر ورزشکار و یک ورزشکار ممکن است هر دو 600 کالری از چربی بدست آورند،ولی در فرد غیرورزشکار 2000 کالری و در فرد ورزشکار3000 کالری است.کربوهیدراتها و پروتئین باید 1000 کالری اضافی مورد نیاز ورزشکار را تأمین کنند.

مایعات و الکترولیتها

ورزشکاران به نوشیدن مایعات و الکترولیتهای اضافی نیاز دارند تا بدنشان را سرد نگه دارند.یک فرد بزرگسال متوسط باید در روز10- 8 لیوان مایعات مصرف نماید.نیاز شما به مایعات ممکن است در زمان بیش از یک ساعت فعالیت در گرما به دو یا حتی سه برابر افزایش بیابد حتی در روزهای خنک و فعالیت های کوتاه مدت شما باید بیشتر از یک فرد غیر ورزشکار بنوشید.

ویتامین و املاح

زمانی که انرژی بیشتری مصزف کنید،افزایش می یابد.نیاز شما به بسیاری از ویتامین های خانوادهB که به بدن در سوختن کربوهیدراتها کمک میکنند در غلات و حبوبات یافت میشود.ویتامین های B و آنهایی که به پردازش پروتئینی ها یاری میرسانند در فراورده های گوشتی و لبنی وجود دارند،بنابراین شما می توانید از طریق خوردن بیشتر این غذا با یک تیر دو نشان بزنید و افزایش نیاز خود به انرژی را رفع کنید.

ورزش و مكملهاي غذايي

بیشتر متخصصین تغذیه معتقدند که غذا بهترین منبع مواد مغذی است.در صورتی که غذاهای متنوعی از غلات،سبزیجات،میوه جات،لبنیات و گوشت مصرف کنید،به قرص های ویتامین و مواد معدنی نیاز پیدا نمی کنید.با این وجود در صورتی که نوعی بیماری یا نیازهای تغذیه ای خاصی دارید که با منابع معمول غذایی قابل رفع نیست یا اینکه اصولاً از یک نوع مواد غذایی خاص استفاده نمی کنید(مثلاً از شیر تا سایر محصولات لبنی مصرف نمی کنید). ممکن است مکمل برای شما سودمند باشد.

شزایط زیر احتمالاً نیاز به مکمل دارد:

کمبود لاکتات:افراد مبتلا به کمبود لاکتات قادر به هضم شیر و برخی فرآورده های شیر نیستند در صورتی که این افراد به اندازه کافی از سایر مواد غذایی محتوی کلسیم فراوان (نظیر اسفناج،کلم و باقلا)استفاده نکنند،مصرف یک مکمل کلسیمی مفید خواهد بود.به طور مشابه افرادی که آلرژی به شیر دارند یا از شیر و محصولات آن خوششان نمی آید نیز احتمالاً از مکمل کلسیمی سود خواهند برد.رژیم گیاهخواری،ویتامین B12،آهن،روی و مکمل های کلسیمی ممکن است مورد نیاز باشند.

کمبود ویتامین یا مواد معدنی:

در صورت تشخیص کمبود ویتامین یا یک ماده معدنی بخصوص،استفاده از مکمل در درمان این کمبود کمک کننده می باشد.

اما چگونه میتوانید بفهمید که نیازهای خاص دارید یا اینکه رژیم غذایی شما فاقد مواد مغذی کلیدی است؟

به عنوان یک ورزشکار شما از ارزیابی تغذیه ای برای بررسی عادات غذایی اخیرتان،تشخیص مواردی که به طور مناسب رعایت می کنید،برای نشان دادن راههای بهبود و شناسایی نیاز خود به مکمل ها سود خواهید برد.تجربه نشان میدهد ورزشکاران از مکملهایی استفاده میکنند که رژیم غذایی آنها بطور کامل این نیازها را تأمین نموده و در مورد مواد مغذی که کمبود دارند از مکمل مناسب استفاده نمی نمایند یک ارزیابی تغذیه ای میتواند خلاءهای تغذیه ای شما را پرکند.

بسیاری از ورزشکاران حرفه ای ادعا می کنند که از مصرف مکملها سود برده اند مع الوصف در مورد ادعای این ورزشکاران دو نکته را باید به خاطر داشت:نخست آنکه بسیاری از این ورزشکاران حرفه ای از طریق انجام فعالیت های بسیار شدید و طاقت فرسا به بدنشان فشار می آورند.ممکن است در برخی مراحل تمرین خود به مواد مغذی اضاقی نیاز داشته باشند.بسیاری از تبلیغاتی که رای مکمل ها میشوند،اغواکننده و فریبنده هستند و فوایدی برای آنها ذکر میشود شاید مصرف یک قرص از اینکه در روز سه لیوان شیر بنوشید و یک ظرف لوبیا بخورید،ساده تر به نظر برسد ولی مصرف مکملها یک راه حل ساده نیست.قسمت دشوار در ارزیابی دعوی سازندگان مکمل این است که بر خلاف داروها و مواد غذایی لازم نیست که سازندگان مکمل به طور قانونی بی خطر بودن یا موثر بودن مصرف آنها را اثبات نمایند.این بدان معنی است که شما به عنوان یک مصرف کننده باید در اینکه از مکمل استفاده کنید یا خیر،بسیار محتاط باشید قبل از مصرف یک مکمل غذایی،به سوالات زیر پاسخ دهید:

آیا مصرف مكملها قانونی است؟

شیر غذای نسبتاً کاملی است و کلیه مواد مغذی را به مقدار کافی و با ترکیبات مناسب برای ادامه حیات خصوصاً رشد کودک در دو سال اول زندگی دارا می باشد .

ساختار اجزای اصلی شیر عبارت است از :
۱ – لیپدها
۲ – پروتئین ها
۳ – ازت غیرپروتئین
۴ – کربوهیدراتها
۵ – املاح
۶ – بعضی فلزات و شبه فلزات ( عناصر نادر )
که مقادیر این اجزا برای گونه های مختلف حیوانی فرق می کند .

عوامل مؤثر بر ترکیبات شیر عبارتند از :

۱- وراثت
۲ – دوره شیردهی
۳ – سن
۴ – تغذیه
۵ – محیط
۶ – روش شیردوشی
۷ – عفونت غدد پستان

مواد مغذی شیر
مواد مهم شیر عبارتند از : پروتئین ، کلسیم ، فسفر ، بعضی از انواع ویتامینهای گروه B و ویتامین A

پروتئین شیر گاو پروتئین با کیفیت بالا محسوب می شود زیرا حاوی اسیدهای آمینه ضروری بوده که بدن ما قادر به ساختن آنها نمی باشد و باید از طریق غذا به بدن ما برسند .

پروتئین شیر به دو گروه عمده کازئین و پروتئینهای محلول در سرم شیر طبقه بندی می شوند که هریک به نوع خود متشکل از گروههای کوچکتری هستند .

شیر یک منبع مهم کلسیم بوده که اگر به مقدار کافی مصرف شود مقداری از مصرف روزانه کلسیم بدن را تأمین نموده و همچنین سرعت جذب کلسیم بدلیل وجود ویتامین D موجود در شیر افزایش می یابد .

شیر دارای ۸ ویتامین محلول در آب و چهار ویتامین محلول در چربی ومنبع بسیار خوبی از ویتامینهای B۲ و B۱۲ می باشد .

عملیات فرآیند شیر
شامل تست های کنترل کیفیت در هنگام دریافت شیر و بررسی تقلبات احتمالی از قبیل تعیین نقطه انجماد جهت تجسس آب اضافی موجود در شیر ، اندازه گیری اسیدیته و انجام تست جوش شیرین ، تعیین شمارش باکتریها جهت درجه بندی شیر از لحاظ بهداشتی ، تصفیه کردن و پاستوریزاسیون و یا استریلیزاسیون و هموژنیزاسیون می باشد .

انواع شیر
شیر خام : شیری است که هیچگونه عملیاتی بر روی آن انجام نگردیده است .
شیرکامل : شیر است که چربی آن گرفته نشده است .
شیرپاستوریزه :

شیری است که در درجه حرارت ۷۲ درجه سانتیگراد به مدت ۱۵ ثانیه تمام میکروبهای بیماریزای آن از بین رفته است و در این درجه حرارت طعم پخته در شیر ایجاد نگردیده و بر ارزش تغذیه ای آن اثر مهمی نمی گذارد .

شیراستریلیزه :

در حال حاضر فرآیند استریلیزاسیون شیر به روش UHT روند رو به توسعه ای داشته که در این روش محصول در درجه حرارت ۱۳۵ تا ۱۵۵ درجه سانتی گراد بمدت ۲ تا ۵ ثانیه قرار گرفته و سپس یا با استفاده از اتوکلاو و یا فرآیند UHT مجهز به پرکن آسپتیک انجام می شود که معمولاً استرایلیزاسیون مداوم و مدرن غالباً به روش UHT به همراه پرکن اسپتیک اطلاق می گردد .

مقادیر توصیه شده از گروه شیر و فرآورده های آن جهت مصرف روزانه :
سن – تعداد واحد
کودکان ۳-۱ ساله — ۳ واحد
کودکان ۸-۴ ساله — ۳ واحد
کودکان ۱۲-۹ ساله — ۴ واحد
بزرگسالان ۵۰-۱۹ ساله — ۳ واحد
بزرگسالان ۵۰ ساله به بالا — ۳ واحد
زنان شیرده — ۴ واحد
زنان باردار — ۳ واحد
معدودی از نوزادان بعلل ژنتیکی قادر به هضم قند شیر نبوده که در این افراد نوعی آنزیم مخصوص که قند شیر را تجزیه می کند ( لاکتاز ) وجود نداشته و در صورت مصرف شیر به اسهال مبتلا می گردند زیرا مقدار زیاد لاکتوز در روده باریک تجزیه نشده و پس از ورود به روده بزرگ بوسیله باکتریها تخمیر و تولید اسید و گاز می نماید که در چنین مواردی برای جلوگیری از کمبود کلسیم میتوان به جای شیر از ماست و دوغ و یا پنیر استفاده نمود .

توصیه های بهداشتی
شیر پاستوریزه را حتماً در داخل یخچال بین درجه حرارت ۰-۴ درجه سانتی گراد به مدت حداکثر ۴۸ ساعت نگهداری کرد . از مصرف شیرخام اکیداً خودداری گردد .
جوشانیدن شیر تأثیر مخربی بر روی ویتامینهای موجود در آن گذاشته لذا باید سعی شود حتی الامکان از شیرپاستوریزه استفاده شود .
بعد از مصرف شیر پاستوریزه شیشه خالی را با آب سرد شستشو دهید .
از انداختن درب آلومینیمی و اشیاء خارجی به داخل شیشه شیر خودداری نمائید .

* در هنگام خرید شیر به نکات زیر بر روی بسته بندی توجه نمائید :
۱ – داشتن پروانه ساخت از وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی
۲ – دارا بودن تاریخ تولید و انقضاء مصرف
۳ – داشتن بسته بندی سالم

آجیل دارای خواص بیشماری است و از بروز حملات قلبی جلوگیری می کند و مانع رشد سرطان می شود. در آجیل اسیدآمینه ای به نام آرژینین وجود دارد که این ماده به سلامت رگهای خونی و کاهش فشار خون کمک می کند.

لذا توصیه می شود مقداری از کالری روزانه توسط آجیل بهداشتی و سالم تامین شود. بادام : بادام علاوه بر داشتن مواد فیبردار و پروتئین، حاوی کلسیم نیز می باشد. یک چهارم فنجان بادام به اندازه یک فنجان شیر دارای کلسیم و لاکتوز است. بادام حاوی ویتامین E و سلنیوم می باشد که هر دو خاصیت آنتی اکسیدانی دارند و از تخریب دیواره های سلول که یکی از دلایل عمده بروز سرطان می باشد جلوگیری می کند.

70 % از کل چربی موجود در بادام از نوع Mufa (چربی غیر اشباع یگانه) می باشد که از سخت شدن دیواره عروق جلوگیری می کند. بادام زمینی : بادام زمینی حاوی پروتئین و همچنین دارای انواع ویتامین ها به خصوص ویتامین های گروه B و پتاسیم می باشد. ویتامین های موجود در بادام زمینی سلامت پوست و مو و ماهیچه را تامین می کند.

پتاسیم موجود در آن آب بدن را تنظیم می کند. و متابولیسم بدن را در حد نرمال نگه می دارد و از گرفتگی عضلات در حین ورزش های سنگین جلوگیری می کند. 85% از چربی های موجود در آن از نوع Mufa ( چربی عیر اشباع یگانه است که رگ ها را از کلسترول بد پاک می کند، شریان های خونی را باز کرده و خطر حمله قلبی را پایین می آورد. گردو: گردو قابلیت پایین آوردن سطح کلسترول خون را دارد. علاوه بر آن باعث کاهش خطر بیماری های قلبی و التهاب می شود. گردو به دلیل مقادیر بالای اسید چرب امگا 3 برای قلب مفید است.

اسید های چرب امگا 3 از طریق کاهش تشکیل پلاک های تنگ کننده عروق در سرخرگ ها می شوند. فیتو استرول های موجود در گردو باعث کاهش سطح کلسترول می شوند. در حقیقت گردو در مقایسه با سایر مغزها حاوی مقادیر بیشتر اسید چرب امگا 3 است. گردو علاوه بر اینکه حاوی ترکیباتی است که برای قلب مفید هستند، حاوی مقادیر ارزشمند ویتامین E ، B ، فیبر و سایر عناصر معدنی است.

تحقیقات بیانگر این است که مصرف روزانه 45 گرم گردو به عنوان بخشی از رژیم کم کلسترول ( به شرط اینکه کالری دریافتی افزایش پیدا نکند یعنی معادل آن از میزان غذای روزانه کاسته شود) باعث کاهش خطر بیماری های قلبی- عروقی می شود. گردو همچنین یک منبع پروتئین با کیفیت مطلوب محسوب می شود.

اثر فیبر در کاهش وزن و مبارزه با چاقی
با این که فیبر قابل حل و غیر قابل حل درآب از طرق مختلفی به بدن کمک می کنند ولی مخلوط آنها اثر مهمی در کاهش وزن و هم چنین مبارزه با یبوست دارد. همه ساله عده ی زیادی از افراد برای رفع چاقی تلاش می کنند تا وزن خود را کاهش داده و متعادل سازند ولی مرتباً بر تعداد افراد چاق در شهرها افزوده می شود. متخصصان معتقدند که، فیبر ابزار بسیار مهمی برای کنترل وزن است. چون، مواد غذایی که دارای مقدار زیادی فیبر هستند، بسیار سیر کننده می باشند و حجم بیشتری از معده را به خود اختصاص می دهند، زیرا مقدار زیادی آب  جذب می کنند. بنابراین به طور طبیعی غذای کمتری خورده می شود و این خود بهترین راه برای کاهش وزن  است.
 کارشناسان تغذیه معتقد هستند که برای تأثیر فیبر در رفع یبوست حداقل 25 گرم فیبرباید همراه با مواد غذایی خورده شود.

تأثیر فیبر در مبارزه با یبوست
همانطورکه شرح داده شد، فیبردردستگاه گوارش هضم و جذب نمی شود. مدفوع مخلوط با فیبر مقدا ر زیا دی آب جذب می کند و در روده ی بزرگ به تدریج متورم می شود و به صورت توده ی حجیم مرطوبی در می آید و برخلاف مدفوع های بدون فیبر، خیلی سریع تر در روده حرکت کرده و زودتر خارج می شود. به همین دلیل است که، در مواردی که برای رفع یبوست سبوس  گندم توصیه می شود، اضافه می کنند که باید مقدار زیادی آب باید خورده شود. یعنی معمولاً چند برابر حجم سبوس گندم باید آب خورده شود.
سابقاً کارشناسان تصور می کردند که فقط فیبرغیرقابل حل در آب که عمدتا در دانه های کامل گندم وجود دارد برای رفع یبوست مؤثر است. ولی امروزه عقیده بر این است که هر دو نوع فیبر یعنی فیبرغیرقابل حل در آب و فیبر قابل حل در آب که در میوه ها  ، سبزی جات  ، حبوبات و دانه های غلات وجود دارد برای رفع یبوست و کمک به سهولت دفع مؤثر می باشند.
علت این که بیماری یبوست تا این اندازه در برخی مناطق صنعتی و شهرها شایع است این است که اغلب مردم در رژیم غذایی به قدر کافی از مواد غذایی دارای فیبر نظیر میوه ها، سبزی جات ، دانه های کامل، غلات و حبوبات استفاده نمی کنند. طبق آمار مقدار فیبر رژیم غذایی اغلب مردم از 10 گرم در روز کمتر است در حالی که کارشناسان تغذیه معتقد هستند که برای تأثیر فیبر در رفع یبوست حداقل 25 گرم فیبرباید همراه با مواد غذایی خورده شود.
یک مسئله در مورد افزایش مصرف مواد غذایی سرشار از فیبر وجود دارد و آن این است که، اشخاصی که عادت به خوردن مواد غذایی سرشار از فیبر مانند سبزی جات ، حبوبات و میوه ها به طور مثال آلو ندارند در شروع مصرف ممکن است احساس نفخ و گاز نمایند. برای مقابله با این مسئله برای این قبیل اشخاص که ناراحتی یبوست دارند و برای رفع آن در نظر دارند از فیبر استفاده کنند، باید مواد غذایی فیبردار خیلی به تدریج به رژیم غذایی آنها اضافه شود و ظرف چند ماه کم کم مقدار مصرف فیبر به 25 گرم در روز برسد. چرا که معده و روده های افرادی که سال های متمادی عادت به خوردن فیبر غیرقابل هضم ندارند نمی توانند ظرف یک هفته به آن عادت نمایند ولی اگر به تدریج اضافه شود ممکن است دستگاه گوارش آنها به آن عادت کرده و نفخ کمتری ایجاد نماید.
مردم اغلب فکر می کنند که، موادغذایی که دارای فیبر زیادی هستند، خشک و سنگین و بی مزه می باشند. ولی برعکس، اغلب مواد غذایی که معمولاً مردم دوست دارند مانند، میوه ها ، نان پخته شده با آرد کامل و یا خوراک لوبیا، همه دارای فیبر زیادی هستند. بنابراین به راحتی می توان مقدار 25 گرم فیبر را روز با مواد غدایی تأمین نمود.

بقیه در ادامه مطلب

به طور مسلم، بزرگ ترين آرزوي هرمادر و پدري اين است كه كودكانشان، هم از رشد طبيعي برخورداربوده و سالم و شاداب باشند و هم از گزند بيماري ها درامان بمانند.

اين آرزويي كاملا طبيعي و منطقي است ؛ به ويژه آنكه كودكان ، گروهي از افراد جامعه را تشكيل مي دهند كه به دلايل زير تغذيه آنها از اهميت ويژه اي برخوردار است :

*- چون كودكان در مرحله ي رشد سريع هستند، نيازهاي تغذيه اي شان اهميت خاصي دارد وهر نوع اختلالي كه درتغذيه ي آنان پيش آيد، مي تواند موجب وارد آمدن لطمات شديدي به رشد آنان شود؛

*-برخي از عوارضي كه به علت تغذيه ي غلط  در سلامت كودكان ايجاد مي شود، چنانچه به سرعت درمان نگردد، جبران ناپذير بوده و ممكن است تا آخر عمر گريبان گير آنان باشد؛

*- كودكان حساس تر و آسيب پذيرتر از بزرگسالان هستند و كمبود ها و اختلالات تغذيه اي موجب كاهش قدرت ايمني آنان مي شود، هم چنين آنها را رنجور، بيمار و ناتوان خواهد ساخت؛

    كودكان درمرحله ي يادگيري سريع هستند و تغذيه ي ناكافي و  نامناسب مي تواند قدرت يادگيري و حافظه ي آنان را تا حد قابل توجهي كاهش دهد و اين امر مي تواند، در آينده ، نيروي فعال جامعه را فلج كرده و خسارات عظيم و جبران ناپذيري به سلامت جامعه وارد سازد.

    - بنابراين با توجه به اهميت خاص سلامت كودكان و جايگاه مهمي كه اين گروه درخانواده و جامعه دارند، لازم است به تغذيه و سلامت آنان توجه كافي مبذول شود.

    - براي تشخيص اين كه آيا تغذيه ي كودكانمان صحيح و مناسب است يا نه ،مهم ترين گام ، بررسي اثراتي است كه تغذيه روي سلامت آنان به جا مي گذارد. با چندين معيار مي توانيم به كفايت و تعادل تغذيه ي كودكان پي ببريم؛  

معيارهای كفايت و تعادل تغذيه ي كودكان  

    رشد؛

    - وضعيت ظاهري و فيزيكي كودك؛

    - قدرت ياد گيري ؛

    - تحرك و شادابي ؛

    - مقاومت در برابر بيماري ها .

    چنانچه كودك ، لاغر و كم وزن باشد و وزن گيري منطبق با استاندارد انجام نشود، بايد چاره اي موثر وعاجل انديشيد. درچنين مواردي يكي از مهم ترين اقدامات ، توجه به وضعيت تغذيه اي كودكان است. كمبودهاي تغذيه اي به رشد كودكان لطمه زده و رشد آنان را دچاراختلال خواهد كرد .

    بعضي ازافراد تصور مي كنند، رشد قدي كودك، صرفا" يك عامل ژنتيك است و به طور كامل تحت تاثير ارث قرار دارد. البته ارث، به طور مسلم در رشد قدي افراد موثر است؛ ولي دربسياري از جوامع توانسته اند با تغذيه ي صحيح، كافي و متعادل و نيز ورزش مناسب و مداوم ، به رشد همگان كمك كرده و افزايش قابل توجهي در رشد قدي آنان ايجاد كنند . به طور كلي تغذيه ي كافي ، صحيح و متنوع در رشد كودكان تاثير زيادي دارد.

 بقیه متن در ادامه مطلب

تغذيه درماني در كنترل ديابت مهمترين نقش را ايفا مي كند. هدف از تغذيه درماني در ديابت، حفظ مقدار قند خون در محدوده طبيعي، بهبود سطح چربيهاي خون، كاهش فشار خون، درمان و جلوگيري از عوارض ديابت همچون بيماريهاي قلبي عروقي، رتينوپاتي، نفروپاتي و نيز برآوردن نيازهاي تغذيه اي فرد است.
در ديابت نوع 1، غذا بايد در زمان معين و مطابق با اثر انسولين تزريقي خورده شود.
زمان اوج اثر انسولين، با زمان بالا رفتن قند خون بعد از غذا، بايد همزمان شود.

براي جلوگيري از بروز هايپوگلايسمي از حذف وعده‌هاي غذايي بايد       پرهيز شود.
- هدف اين است كه قند خون ناشتا بين mg/dl 120-80 و موقع خواب بين          mg/dl 140-100 حفظ شود.
- براي افرادي كه انسولين دريافت مي كنند، جلوگيري از افزايش وزن، مسأله        مهمي است. انسولين درماني امكان اضافه وزن را افزايش مي دهد. انجام فعاليت فيزيكي منظم، بهترين راه براي جلوگيري از افزايش وزن ناشي از مصرف انسولين است.
- براي صرف ميان وعده هايي كه در برنامه غذايي طراحي نشده بوده است هم احتياج به تزريق انسولين هست.
- براي جلوگيري از هايپوگلايسمي، توزيع كالري در طول روز اهميت دارد. يك الگوي رايج اين است كه 20% كل كالري روزانه به صبحانه، 35% به ناهار،      30% به شام و 15% به وعده آخر شب اختصاص داده شود. وعده قبل از خواب، براي جلوگيري از هايپوگلايسمي در هنگام خواب توصيه مي شود.

در ديابت نوع 2، محدوديت كالري و كاهش وزن به حد متوسط (به ميزان kg 9- 5/4) باعث كنترل قند خون، كاهش مقاومت به انسولين، بهبود ديس ليپيدمي و كاهش فشارخون مي شود، حتي اگر فرد به وزن نرمال نرسيده باشد. اين كاهش وزن وقتي بيشترين اثر و فايده را دارد كه بلافاصله بعد از تشخيص ديابت نوع 2 اعمال شود يعني وقتي كه ترشح انسولين هنوز به حد كافي صورت مي گيرد.
محدوديت كالري، بيشتر و سريعتر از كاهش وزن، قند خون را در افراد ديابتي كنترل مي كند. يعني مسأله كالري در ديابت نوع 2، مهمتر از مسأله وزن است. اين محدوديت بايد طوري باشد كه فرد 500-250 كالري كمتر از دريافت روزانه خود، دريافت كند. در كل براي افرادي كه وزن نرمال و فعاليت متوسط دارند، kcal 30 به ازاي كيلوگرم وزن در روز، براي افراد كم فعاليت كه هدف كاهش وزن دارند kg/ kcal 25 و به منظور افزايش وزن kg/ kcal35 انرژي توصيه مي شود.

كروم عنصري است كه از آن به عنوان ( فاكتور تحمل گلوكز ) ياد مي شود و روي عملكرد انسولين تأثير مي گذارد. در حيوانات آزمايشگاهي كمبود كروم باعث افزايش قند، كلسترول و تري گليسيريد خون مي شود، با اين وجود، تأييد مصرف مكمل كروم در بهبود سطح قند و چربي خون در افراد ديابتي از نظر علمي هنوز مورد تأثير نيست و در دست مطالعه است و به نظر مي رسد كه بسته به درجه كمبود كروم و مقدار تحمل گلوكز، پاسخ افراد ديابتي به مكمل كروم متفاوت باشد. تجويز مكمل كروم فقط در صورت وجود علائم كمبود اين عنصر، توصيه مي شود.

   از آنجايي كه ويتامين C و گلوكز در جذب با هم رقابت مي كنند، افزايش سطح ويتامين C پلاسما مي‌تواند با كاهش جذب گلوكز همراه باشد. بعضي محققين مصرف 600-200 ميلي گرم ويتامين C و IU 100 ويتامين E (بعنوان آنتي اكسيدان) را توصيه مي كنند. در افرادي كه نوروپاتي خفيف تا متوسط دارند، دوزفارماكولوژيك ويتامين E باعث بهبود هدايت عصبي مي شود.
- مصرف سير در مقادير زياد به نظر مي رسد باعث كاهش قند و چربي خون در افراد ديابتي مي شود.
- سلنيوم ديده شده كه خطر بيماريهاي قلبي عروقي و پرفشاري خون را مي‌كاهد.
- پتاسيم اغلب باعث كاهش فشارخون مي شود و ديده شده كه كمبود پتاسيم عدم تحمل گلوكز را وخيم تر مي كند.
- واناديوم در يك سري مطالعات ديده شده كه در افراد ديابتي حساسيت به انسولين را افزايش داده و نياز به انسولين را كاهش مي دهد.

انسولين درماني در بيماران ديابتي  

   تمام بيماران ديابتي نوع 1 و 40% بيماران ديابتي نوع 2 وابسته به تزريق انسولين هستند. دوز انسولين دريافتي بايد با مقدار غذا و ميزان فعاليت فرد تطابق يابد. قبل از تطابق دادن انسولين موارد زير بايد مدنظر قرار گيرند:
- با شروع درمان با انسولين، به مدت حداقل 3 روز تا يك هفته، بايد مقدار انسولين دريافتي، مقدار غذاي خورده شده و نتيجه تست قند خون دو ساعت قبل و بعد از غذا و قبل از خواب در يك دفتر روزانه ثبت شود و ملاحظات مربوط هم در كنار آن درج گردد (مثلاً تأخير در خوردن ناهار، سرماخورگي، خوردن يك ميان و عده اضافه و ...) براي افراد ديابتي نوع 1 ، تست قند خون در روز به ميزان 3 بار يا بيشتر توصيه مي شود . سپس با مشورت با متخصص، دوزانسولين براساس مقدار كربوهيدرات غذا، مطابقت داده ميشود  

کتواسیدوز دیابتی

کتواسیدوز دیابتی هنگامی رخ می‌دهد که کتون‌‌ها- یک مخصول فرعی ناشی از تجزیه چربی‌ها- شروع به تولید شدن در بدن -می‌کنند.
این حالت وقتی رخ می‌دهد که گلوکز، قندی که معمولا در بدن به عنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرد، در دسترس نیست و بدن به جای آن شروع به استفاده از چربی‌ها می‌کند.
این عارضه معمولا در فردی مبتلا به دیابت که انسولین کافی در بدنش وجود ندارد، بروز می‌کند.
اگر کتواسیدوز به حال خود رها شود، ممکن است به آسیب سلولی وخیم، حمله قلبی، نارسایی کلیه و حتی مرگ منجر شود.
برخی از علائم هشداردهنده این عارضه اینها هستند:
▪ ادرار کردن مکرر یا تشنگی که برای یک روز یا بیشتر ادامه پیدا می‌کند.
▪ خستگی، و سفتی یا درد عضلانی.
▪ بوی مخصوص تنفس اغلب میوه ای
▪ گیجی و سردرگمی که ممکن است به اغما منجر شود.
▪ تنفس سریع، یا اشکال در تنفس هنگام درازکشیدن.
▪ فشار خون پایین.
▪ از دست دادن اشتها، درد شکمی  

تاثیر ورزش بر کنترل قند خون و توده بدنی و توده بدنی در افراد مبتلا به دیابت نوع 2

همانطور که میدانید دو هدف عمده در مورد بیماران دیابتی کاهش میزان قند خون و توده چربی بدنشان و به عبارتی کاستن از وزنشان است.  چاقی و خصوصا چاقی شکمی اصولا به مقاومت نسبت به انسولین و بالارفتن میزان انسولین بدن و بالا رفتن میزان قند خون و افزایش فشار خون و افزایش چربی خون و ... همراه است.چربی خون بالا که از عوارض مستقیم چاقی است میتواند در دراز مدت موجب بروز آسیب در بافت هایی نظیر کلیه و چشم ها و اعصاب و کبد و رگ ها گردد.

    تحقیقاتی که راجع به نقش حرکات ورزشی در دیابتی ها انجام شده است نشان میدهد که انجام حرکات ورزشی میتواند موجب کاهش قند خون شان گردد سوالی که پیش می آید این است که آیا انجام حرکات شدید ورزشی یا انجام طولانی مدت حرکات ورزشی هم برای دیابتی ها مفید است؟ و جواب ما این است. خیر . انجام حرکات ورزشی در دراز مدت و بصورت شدید علاوه بر آن که میتواند موجب بروز افت قند خون گردد حتی در حالت کنترل شده هم توصیه نمی شود زیرا نهایتا همان تاثیری را بر بدن میگذارد که قند خون کنترل نشده میتواند بر بدن یک فرد دیابتی بگذارد.

   لذا توصیه ما به دیابتی ها این است که اولا ورزش های آرام و سبک را انجام دهند و ثانیا سعی کنند مثلا به جای یک بار ورزش در و به مدت نیم ساعت آنرا به سه بار و هر بار به مدت 10 دقیقه تغییر دهند. حرکات ورزشی آرام بهتر است یک ربع تا نیم ساعت پس از وعده های بزرگ غذایی مانند ناهار و شام صورت گیرد و نهایتا اینکه دوست عزیز انجام حرکات ورزشی هنگان غروب و شب برای شما بهتر از انجام حرکات ورزشی هنگام صبح است 

توصيه هاي غذايي در ديابت  

   هدف اصلي از رژيم درماني در بيماران ديابتي، استفاده از موادغذايي به صورت متعادل است. اصولاً رژيم غذايي اي كه توسط كارشناسان و متخصصان تغذيه براي افراد ديابتي تهيه مي شود داراي اهداف زير است:

   - رساندن قند خون به سطح طبيعي

   - حفظ سطح چربي هاي خون در حد طبيعي

   - كاهش مشكلات خاص بيماران ديابتي

   - به دست آوردن و حفظ وزن ايده آل

   - رساندن مواد مغذي به بدن به ميزان لازم

   - تأمين انرژي موردنياز بدن جهت انجام فعاليت هاي لازم

   - جلوگيري از بروز عوارض و مشكلات ناشي از ديابت

توصيه هاي تغذيه اي براي بيماران مبتلا به ديابت نوع اول  

   1. سعي كنيد برنامه غذايي خود را به طور منظم تنظيم كنيد. به نحوي كه هر روز در ساعات معيني غذا بخوريد.

   2. روزانه بين 4 تا 5 وعده غذا بخوريد.

   3. در هر وعده مقادير متناسبي از كربوهيدرات ها را مصرف كنيد تا دچار عوارض ناشي از نوسانات قندخون نشويد.

   4. چربي دريافتي از طريق موادغذايي را محدود كنيد.

   5. مصرف قندهاي ساده مانند شكر، شكر قرمز، عسل و شربت ذرت را محدود كنيد.

   6. مصرف فيبر را تا ميزان 25 ميلي گرم به ازاي هر 1000 كيلوكالري دريافتي افزايش دهيد. جهت اطلاع از ميزان كالري موردنياز روزانه خود، با متخصص تغذيه مشورت نماييد. منابع غذايي فيبر عبارتند از : انواع ميوه و سبزي، حبوبات و غلات سبوس دار.

   7. تلاش كنيد از محصولات بدون قند مانند نوشابه هاي بدون قند، ژله بدون قند و بيسكوئيت هاي بدون قند استفاده كنيد.

   8. از ميوه هاي تازه و كلوچه هاي كم چربي و غلات به عنوان ميان وعده استفاده كنيد.

   9. هر روز صبح، غلات پرفيبر را براي صبحانه انتخاب كرده و از مصرف غلات داراي مقادير زياد شكر خودداري كنيد.

   10. به جاي آب ميوه از ميوه تازه استفاده كنيد.

   11. از شيرهاي كم چربي استفاده كنيد.

   12. روزانه حداقل 8 ليوان آب بنوشيد. 

توصيه هاي تغذيه اي براي بيماران مبتلا به ديابت نوع دوم

 1. مصرف فيبرهاي محلول به ميزان 25 گرم به ازاي هر 1000 كيلوكالري ضمن ايجاد احساس سيري ، مي تواند به كنترل قندخون كمك كند. يكي از انواع فيبرهاي محلول پكتين مي باشد كه در سيب ، مركبات مثل پرتقال، ليمو و گريپ فروت ، توت فرنگي ، هويج و غلات سبوس دار وجود دارد . غير از اين مواد غذايي، منابعي فيبري كه در بالا ذكر شده اند را نيز مصرف كنيد.

   2. تعداد وعده هاي غذايي خود را افزايش دهيد.

   3. حتما قبل از صرف غذا از سالاد يا موادغذايي كم كالري مانند كاهو، كرفس، ژله بدون قند و سوپ هاي ساده و كم كالري استفاده كنيد.

   4. از مصرف آب ميوه در صبح و به صورت ناشتا خودداري كرده و به جاي آن در طول روز از ميوه تازه استفاده كنيد.

   5. از نوشيدني ها و دسرهاي بدون قند استفاده كنيد.

   6. آرد گندم كامل را جانشين آرد سفيد كنيد.

   7. از مصرف روغن ماهي و مكمل نياسين خودداري كنيد زيرا باعث افزايش قند خون مي شوند.

   8. مصرف چربي ها را در برنامه روزانه غذايي خود طبق نظر متخصص تغذيه كاهش دهيد.

   9. روزانه 8 ليوان آب بنوشيد.

نكات مهم و قابل توجه براي خانواده ها و بيماران

   1. افراد ديابتي مبتلا به بيماري كليوي نيز بايد به تغذيه خود توجه خاصي داشته باشند، زيرا بيماري كليوي با عمل بسيار از مواد مغذي تداخل دارد. لذا مصرف مكمل هاي تغذيه اي مگر با اجازه متخصص تغذيه توصيه نمي شود.

   2. از آن جايي كه كمبود بعضي از ويتامين ها باعث تشديد بيماري ديابت مي گردد، بايد سعي كرد تا مقادير متناسب ويتامين ها از طريق موادمغذي دريافت شوند. به دليل افزايش نياز به ويتامين ها در اين بيماران بايد مكمل ويتاميني مصرف شود، ولي براي جلوگيري از عوارض مصرف بيش از حد آنها با متخصص تغذيه مشورت كنيد.

   3. ويتامينC براي ورود به داخل سلول، نياز به انسولين دارد. تحقيقات نشان مي دهد كه مقدار اين ويتامين در افراد ديابتي پايين تر از حد طبيعي مي باشد؛ لذا مصرف ميوه و سبزي فراوان و همچنين مكمل ويتامينC ضروري است.

   4. بعضي از داروهاي خوراكي كاهش دهنده قند خون، باعث كمبود ويتامينB12 در بدن مي شوند. بنابراين در اين مورد نيز بايد با يك متخصص تغذيه مشورت كنيد، زيرا كمبود اين ويتامين مي تواند باعث تخريب بافت عصبي شود.

   5. بيماري ديابت مي تواند باعث كمبود بيوتين در بدن شود. از آن جايي كه كمبود اين ماده مهم مي تواند باعث تخريب بافت عصبي در بازوها و ساق پا شود، مشورت با متخصص جهت آشنايي با منابع مصرف و ميزان مورد نياز آن ضروري است.

 نقش اصلی چربی ها در بدن چیست؟
1. تامین انرژی: چربیها خیلی راحت در بدن ذخیره می شوند و راندمان تولید انرژی در آنها بالا و بیشتر از هر نوع غذای دیگر است. به طور مثال سوختن 1گرم چربی 9 کیلو کالری انرژی تولید می کند، که 2 برابر پروتئینها و کربوهیدراتهاست.

2. نقش ساختمانی : در غشاء سلولی، چربیها به صورت فسفولپید به کار گرفته شده اند.

 3. چربیها به عنوان پیش ساز بسیاری از هورمونها بکار میروند.

4. چربیها در بردارنده ویتامینهای محلول در چربی ( A,D,E,K ) میباشند. در کسانی که رژیم شدید جهت کاهش چربی دارند یا داروهای ضد چربی مصرف میکنند، باید با مصرف این ویتامین ها از عوارض کمبود آنها جلوگیری کنند.

5. چربی تری گلیسرید ( TG ) به عنوان یک منبع انرژی مورد استفاده قرار می گیرد.

6. چربیها در تولید اسیدهای صفراوی شرکت می کنند. صفرا در کبد ساخته، و در کیسه صفرا ذخیره میشود تا در موقع لزوم وارد دوازدهه ( اثنی عشر ) شده و نقش خود را در هضم چربیها ایفا کند.

نقش فرعی چربی ها در بدن چیست؟
1. نقش ضربه گیری و محافظت: کلیه ها و قلب در یک غشاء از چربی محافظت می شوند. همچنین چربی زیر پوست به عنوان یک لایه عایق و ضربه گیر برای پوست و احشاء بوده، علاوه بر ایجاد زیبایی از آنها محافظت میکند.

2. عایق حرارتی هستند ( به عنوان مثال افراد چاق در مقابل سرما مقاومتر میباشند ).

3. غذا را خوشمزه کرده و باعث بوجود آمدن طعم و مزه غذا می شوند. به طوری که با حذف چربیها در رژیم غذایی افسردگی و محرومیت گریبانگیر شخص خواهد شد. این احساس ناشی از فقدان طعم لازم غذاست.

4. خروج غذا از معده را به تعویق انداخته لذا فرد دیرتر گرسنه میشود.

5. چربیها محافظ ویتامین B1 هستند.

چربیها در مجاورت هوای گرم و مرطوب فاسد شده و ویتامین A و E همراه آنها نابود میشوند. ( هرچند ویتامین E خود یک ماده ضد اکسید می باشد ).
همانطور که گفته شد ویتامین E یک ویتامین محلول در چربی است که مقدار آن در غذاهای مختلف متفاوت است.

روغن سبزیها شامل: روغن ذرت، سویا، کانولا، زیتون، آفتابگردان  و جوانه گندم غنی از ویتامین E هستند. ویتامین E از اکسیداسیون اسیدهای چرب غیر اشباع ( Pufa ) جلوگیری می کند. این ویتامین نقش اولین مدافع در مقابل اکسیداسیون را دارد. درصورت نبود ویتامین E اسیدهای چرب غیر اشباع ( Pufa ) در غشاء سلولی نابود و اکسید می¬گردد که در نهایت منجر به صدمه و مرگ سلول خواهد شد.

در بدن دو نوع چربی سفید و قهوه ای وجود دارد. چربی سفید همان چربی معمولی است و چربی قهوه ای در بدن می سوزد، در حالیکه تولید ATP نمی کند و تمام انرژی آن به صورت گرما آزاد می شود. این نوع چربی در نوزادان بسیار مهم است. به طوری که هنگام تولد گرمای بدن نوزاد به وسیله ی همین چربی قهوه ای تأمین می شود. با عبور خون از میان این چربی که مملو از میتوکندری است گرمای لازم توسط سوختن چربی قهوه ای ایجاد شده و خون گرم می شود. لازم به ذکر است در نوزادان لرز دیده نمی شود.

آیا می خواهید وزن خود را كاهش دهيد ؟ یک دفتر یادداشت روزانه تهیه نماييد!

تعدادی از محققین آمریکایی که در زمینه کاهش وزن مطالعه می کنند ، دریافته اند آنها که بطورپیوسته و منظم اقدام به ثبت غذاهای روزانه خود می کنند حدود دو برابر آنها که این کار را انجام نمی دهند وزن کم می کنند!

به نظر می رسد که این کار ساده یعنی نوشتن آنچه که در طول روز مصرف می شود ، افراد را ترغیب به مصرف کمتر کالری می کند. ارزش انعکاس مواد مصرفی روی کاغذ آنست که شما را نسبت به عادتهای غذایی تان آگاه می سازد و این شانس را به شما می دهد تا در صورت لزوم آنها را تغییر داده، اصلاح کنید. نکته مهم در رژیم های غذایی آنست که بطور کلی ژیم گرفتن کاری دشوار است بعلاوه آنکه در صورت موفقیت هم، ماندن د روزن مطلوب  حتا مشکلتر بوده و مستلزم رعایت رژیم غذایی خاص خود می باشد . بنابراین بهتر است که رژیم غذایی خود را تبدیل به عادت خود کنید تا یک عمر زجر نکشید!

  من نمی توانم وزن کم کنم آیا این عبارت برای شما آشنا و تکراری نیست ؟ شما هر روزه شاهد شکست در برنامه های رژیم غذایی اطرافیان هستید . ولی این تحقیقات نشان داده است که هر کسی می تواند با داشتن تنها و تنها یک وسیله مفید (که همان ثبت میزان کالری مصرفی  روزانه می باشد) رعایت برنامه رژیم غذایی خود را تداوم بخشد. برای دستیابی به این مهم شما می توانید با استفاده از یک راهنمای ریزمغذی های مواد غذایی و نحوه محاسبه آنها لحظه به لحظه میزان انرژی مصرفی خود را تحت کنترول داشته باشید . البته ناگفته پیداست که نباید سرخود اقدام به کاهش وزن نمود و لازم است که زیر نظر یک متخصص رژیم غذایی تمامی مراحل کاهش وزن را پشت سرگذاشت.

غنی سازی غذا با ویتامینها و املاح می‌تواند اثر مفیدی در پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از برخی ریزمغذی‌ها داشته باشد. بهترین راه برای گسترش و پیشرفت در غنی سازی، انتخاب غذایی مناسب برای این امر است.

یک غذای مناسب برای غنی سازی چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟

1- غذای عمده مردم منطقه باشد.
2- گران نباشد.
3- غنی سازی در طعم غذا تغییر محسوسی ایجاد نکند.
4- این غذا توسط گروههای در معرض خطر استفاده شود.

بهترین غذای انتخابی در کشور ما آرد گندم است. بنا به تحقیقات در کشور ما ایران و کشورهای همسایه، حدود نیمی از انرژی مصرفی روزانه را نان گندم به خود اختصاص داده است و علاوه بر این فراوان ترین تولید و مصرف غلات در جهان به گندم اختصاص دارد.

درحالت عادی آرد گندم حاوی منابع خوبی از تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، پیریدوکسین و فولات و ویتامین E همچنین آهن و روی می‌باشد. با این وجود بخاطر اینکه بیشتر مواد مغذی در لایه‌های خارجی دانه گندم وجود دارد در طول فرآیند آسیایی تناسب رضایت بخش این مواد کاهش می یابد. در کشورهای توسعه یافته آرد گندم در نهایت با تیامین، ریبوفلاوین و نیاسین و آهن و در برخی کشورهای دیگر حتی با کلسیم و فولات همچنین ویتامین A و D غنی سازی می‌شود تا بلکه از دست رفتن این مواد را جبران کند.

غنی سازی آرد گندم با آهن
طی بررسی‌های صورت گرفته بیشترین کمبود ریزمغذیها در سطح جهان به آهن اختصاص دارد که در نهایت باعث ابتلای درصد زیادی از افراد جامعه به کم خونی ناشی از فقر آهن شده است. درنتیجه همواره خود شخص و جامعه آسیبهای اقتصادی فرهنگی زیادی را متحمل می‌شوند.

علل ابتلا به کم خونی فقر آهن
1- دریافت ناکافی غذاهای حاوی آهن
2- رعایت نکردن اصول بهداشتی
3- عدم دسترسی به امکانات بهداشتی
4- پایین بودن سطح سواد و آگاهی